Sabała - Jan KrzeptowskiZnany jako Sabała tak naprawdę nazywał się Jan Krzeptowski. Urodził się 26 stycznia 1809 w Kościelisku a zmarł w wieku 85 lat w Zakopanem. Przydomki jakie nosili pozwalały orientować się w koligacjach rodów góralskich, które w większości nosiły te same nazwiska. Nazwisko Krzeptowski jest przybranym nazwiskiem, pierwotnie Sabała nosił nazwisko Gąsienica. Był honorowym przewodnikiem tatrzańskim, myśliwym oraz znanym gawędziarzem i pieśniarzem.

Młodość miał dość burzliwą, przez jakiś czas był kłusownikiem. Po upadku powstania chochołowskiego, krótki okres swojego życia spędził w austriackim więzieniu. Porzuciwszy myślistwo, zajął się gawędziarstwem i muzykowaniem. Przez miejscowych górali uważany był za dziwaka lub dziada, lecz dla goszczących w Zakopanem turystów stał się symbolem góralszczyzny. Towarzyszył Tytusowi Chałubińskiemu i Stanisławowi Witkiewiczowi w ich górskich wyprawach.

Dzisiaj chata Sabały, mieszcząca się przy ul. Krzeptówki 17, stała się atrakcją turystyczną i udostępniona dla zwiedzających.

Chata Sabały na Krzeptówkach

Chata Sabały na Krzeptówkach (fot. własna)

zwiedzanie Chaty Sabały

Zwiedzanie Chaty Sabały (fot. własna)

Wybudowana pod koniec XVIII wieku reprezentuje najstarszy typ budownictwa góralskiego. Chałupa zbudowana jest z drewna w konstrukcji zrębowej. Dach półszczytowy pokrytym jest gontami i z dwoma dymnikami w połaci wzdłużnej, strop belkowy. Wzniesiona na planie prostokąta o układzie sień – izba – komora, z dobudowanymi wtórnie dwoma komórkami pod koniec XIX wieku.

Po remoncie w 1979 roku w chałupie otwarto wystawę etnograficzna Muzeum Tatrzańskiego, którą jednak zamknięto w 1984 roku. Obecni właściciele zorganizowali w nim prywatną ekspozycję muzealną.

stara kuchnia - Chata Sabały

Stara kuchnia w chacie (fot. własna)

stare skrzypce - Chata Sabały

Stare skrzypce w chacie (fot. własna)

stare narty - Chata Sabały

stare narty w chacie (fot. własna)

Możemy w nim zobaczyć zachowane sprzęt, których używała rodzina Sabały oraz oryginalne skrzypce, na których grywał. W chacie stało jedno łoże, na którym spali rodzice. Dzieci zaś spały w kuchni za kominem, gdyż było tam najcieplej, co biorąc pod uwagę zimy jakie są w górach było najlepszym miejscem.

Chata Sabały jest częścią szlaku architektury drewnianej, który ma na celu zachowanie przed zapomnieniem zabytków architektury dawnej wsi. Obiekty te są wpisane do międzynarodowego spisu zabytków UNESCO.

W Polsce istnieją cztery szlaki architektury drewnianej w województwach:

  • śląskim
  • małopolskim
  • podkarpackim
  • świętokrzyskim
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
[Głosów:17    Średnia:3.1/5]