Na spacer Doliną Kościeliską

Kategoria: Doliny

Dolina KościeliskaKto raz zapragnie znaleźć się po polskiej stronie Tatr, z pewnością tam wróci. Ci, którzy jeszcze nie rozsmakowali się w ich pięknie, próbują swoich sił na górskich szlakach, szczególnie w sezonie wakacyjnym. Zmęczone nogi turystów docierają do miejsc rozsławionych i obowiązkowych – Morskiego Oka, Giewontu, Kasprowego Wierchu, aż w końcu do Doliny Kościeliskiej, jednej z najpiękniejszych i jednej z najchętniej odwiedzanych dolin w Tatrach.

Historia Doliny Kościeliskiej

Niegdyś Dolina Kościeliska związana była z przemysłem hutniczym – pod koniec XV wieku zaczęto tu wydobywać srebro, antymon i miedź, od XVIII rudy żelaza. Właśnie z tego względu znalazło się w niej miejsce na karczmę, kuźnie, chaty dla robotników, czy wreszcie kościółek. To prawdopodobnie od niego pochodzi nazwa Doliny, choć są i tacy, którzy dopatrują się nieco innej genezy. W XIII wieku miało dojść tutaj do rozgromienia Tatarów, a „Kościeliska” nawiązywać by miała do ich pogruchotanych kości.

W historię Doliny Kościeliskiej wpisali się też kupcy i przemytnicy, szmuglujący towary z Polski na Słowację, a oprócz nich zbójnicy. Legendy o napadach i morderstwach nie mają końca, a o dość krwawej i zbójnickiej przeszłości przypominają nazwy skał o fantazyjnych kształtach – Zbójnicka Turnia, Zbójnickie Okna, czy wreszcie Zbójnicki Stół.

skały w Dolinie Kościeliskiej

Skały w Dolinie Kościeliskiej (fot. własna)

Dolina Kościeliska

Dolina Kościeliska w Tatrach (fot. własna)

Dzisiaj turyści tłumnie tu przybywają, ale należy zaznaczyć, że turystyka w tych okolicach liczy sobie już prawie 200 lat! Nieustająca piesza wędrówka trwa od 1815 roku i od tego czasu cieszy się ogromną popularnością.

Dolina Kościeliska

Dolina Kościeliska jest drugą co do wielkości doliną po polskiej stronie Tatr – pod tym względem ustępuje miejsca jedynie Dolinie Chochołowskiej. Ta walna dolina, czyli taka, która rozpościera się od podnóża Tatr aż po ich grzbiet, ma 9 km długości i ok. 27 km szerokości, co daje powierzchnię 35 km2. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż Dolina Kościeliska jest prawdziwym arcydziełem Matki Natury. Przez dolną jej część przepływa Potok Kościeliski, a górną tworzą krystaliczne skały o zbójnickich kształtach i nazwach.

Kościeliski Potok

Kościeliski Potok w Dolinie (fot. własna)

krystaliczne skały

Krystaliczne skały w Dolnie (fot. własna)

Liczne odgałęzienia Kościeliskiej prowadzą między innymi do Doliny Miętusiej, skąd, dzięki szlakom turystycznym, dojdziemy na Miętusi Przysłop (1189 m), Doliny Tomanowej, wiodącej na przepiękną Tomanową Przełęcz (1685 m) oraz do Doliny Pyszniańskiej, zwanej też Pyszną, którędy żaden szlak nie przebiega. Jeśli zapragniemy zdobyć najwyższy szczyt znajdujący się w Dolinie, nasze kroki powinny zostać skierowane na Błyszcz, liczący 2159 m. Wędrówka ta okaże się na tyle urokliwa i korzystna, gdyż stamtąd podziwiać możemy dodatkowo Bystrą (2 248 m) – najwyższy szczyt Tatr Zachodnich.

Natura przysłużyła się Dolinie Kościeliskiej jeszcze w jednym przypadku. Rwące górskie potoki, płynące w skałach wyżłobiły większe i mniejsze szczeliny, które na przestrzeni lat zmieniły się w jaskinie. Do najsłynniejszych, a zarazem najchętniej odwiedzanych należą Jaskinia Mroźna, Mylna, Raptawicka, czy Smocza Jama, w sumie odkryto ich około 450, co jest zdecydowanie imponującą liczbą.

Jaskinia Mroźna

jaskinia Mroźna

Jaskinia Mroźna (fot. własna)

Jaskinia Mroźna jest jedyną oświetloną jaskinią w polskich Tatrach. Jej długość wynosi około 560 metrów, a żeby dotrzeć do jej wylotu trzeba pokonać dość strome podejście sięgające około 120 metrów. Ze względu na niską temperaturę panującą w środku (ok. 6 stopni Celsjusza, stąd też nazwa jaskini), zaleca się ubranie czegoś „na długo”.

Zwiedzanie Jaskini jest płatne – bilet normalny kosztuje 3 zł, ulgowy 2,5 zł. Przejście całej nie powinno zająć więcej niż 30 minut. Aby do nie dotrzeć, najlepiej podążać czarnym szlakiem prowadzącym z Lodowego Źródła lub pół godziny od wejścia do Doliny Kościeliskiej w Kirach, tuż przy Bramie Kraszewskiego.

Jaskinia Mylna

jaskinia Mylna

Jaskinia Mylna (fot. EMeczKa, WikiMedia)

Równie urokliwa, co Jaskinia Mroźna, jest Jaskinia Mylna, której zwiedzanie wymaga jednak umiejętności wspinaczkowych i posiadania własnego oświetlenia. Doświadczenie jest tym bardziej ważne, gdyż w labiryntach Mylnej dość łatwo się zgubić – z pewnością dlatego tak właśnie została nazwana. Długość jaskini sięga 1300 metrów, jednak turyści mogą przemierzyć jedynie jej krótki, trzystumetrowy odcinek.

Dojście do Jaskini Mylnej jest dobrze oznakowane, choć niełatwe. Początkowo wiedzie głównym szlakiem biegnącym wzdłuż dna Doliny Kościeliskiej, jednak potem do pokonania jest strome podejście zabezpieczone łańcuchami i tak samo trudna leśna ścieżka wiodąca aż od rozwidlenia szlaków, z czego czerwony doprowadzi nas do Mylnej, a czarny do Jaskini Raptawickiej. Zwiedzanie Jaskini nie powinno zająć więcej, niż 40 minut.

Smreczyński Staw

U wylotu Doliny Pyszniańskiej, a powyżej Kościeliskiej, na wysokości 1126 metrów znajduje się Smreczyński Staw o maksymalnej głębokości 5,3 metrów, przy powierzchni 0,75 ha. Otoczony jest w całości przez las, co jednak wcale nie przeszkadza podziwianiu wierzchołków takich szczytów, jak Smreczyńskiego i Kamienistej. Dojście nad Staw ze schroniska Ornak zajmuje około 30 minut.

Schronisko górskie „Ornak”

schronisko w Dolinie Kościeliskiej

Schronisko w Dolinie Kościeliskiej (fot. własna)

Strudzony turysta z chęcią na swojej drodze napotkałby schronisko, wszak nie tylko malowniczymi widokami człowiek żyje. Na terenie dawnej hali Ornak, w górnej części Doliny Kościeliskiej znajduje się schronisko górskie „Ornak”, powstałe w latach 1946-1947. To doskonałe miejsce nie tylko na odpoczynek, ale również na nocleg (55 miejsc noclegowych), czy bazę wypadową.

Ze schroniska prowadzi kilka szlaków turystycznych. Na Ornak (1854 m) przez Iwanicką Przełęcz – droga tam i z powrotem zajmuje około 4h. Na krótszą wycieczkę, w obydwie strony 1h, można się wybrać nad Smreczyński Staw. Ponad stawem, otoczonym lasem widać górskie szczyty Smreczyński Wierch (2086 m), Błyszcz (2158 m) oraz zbocza Starorobociańskiego Wierchu (2178 m).

Wracając możemy wstąpić do bacówki, gdzie można spróbować świeżo przygotowane oscypki. Spacer Doliną Kościeliską dostarcza niesamowitych przeżyć wizualnych. Piękne widoki, naturalne górzyste ukształtowanie oraz lasy pozwalają obcować z naturą. Kiedy jest ładna pogoda dolinę przemierzają rzesze turystów, którzy chcą przejść się po tym uroczym miejscu. Podobnie zimą kiedy śnieg przykryje drzewa i okoliczne polany, cała dolina wygląda pięknie. A ciepła herbata z rumem w górskim schronisku będzie smakowała wyśmienicie.

Ciekawostki o Dolinie Kościeliskiej

  • Kronika Parafii Zakopiańskiej z 1858 roku podaje, że na terenie Doliny popełniono pierwsze „oficjalne” morderstwo, a ofiarą była barmanka ze Starych Kościelisk.
  • Przemysł hutniczy na terenie Doliny, w tym wydobywanie metali szlachetnych, przyczynił się do pojawienia się poszukiwaczy skarbów, których potwierdzenie obecności przetrwało do dziś, dzięki licznym oznaczeniom na skałach.
  • Dolina Kościeliska była natchnieniem dla wielu poetów i pisarzy, w tym dla Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Adama Asnyka, czy Stefana Żeromskiego.
  • To druga co do wielkości dolina po polskiej stronie Tatr, większa jest tylko dolina Chochołowska.
  • Podczas II Wojny Światowej schronienie znalazł tu oddział partyzancki im. Szczorsa.

Informacje praktyczne o dolinie

  • Do Doliny Kościeliskiej (miejscowość Kiry – początek szlaku) można dojechać komunikacją miejską z Zakopanego lub skorzystać z usług prywatnych przewoźników. Koszt przejazdu w jedną stronę nie powinien przekroczyć 3 zł.
  • W przypadku, gdy wybieramy dojazd własnym samochodem, musimy wiedzieć, że wjazd na teren Tatrzańskiego Parku Narodowego jest zabroniony i będziemy zmuszeni pozostawić pojazd na płatnym parkingu tuż przed wejściem do Doliny (10zł/dzień)
  • Wejście do Tatrzańskiego Parku Narodowego jest płatne. Jednodniowy bilet normalny kosztuje 4 zł, natomiast ulgowy 2 zł i przysługuje uczniom, studentom, emerytom i osobom niepełnosprawnym.
  • Dolinę Kościeliską można zwiedzać pieszo, a dodatkowo latem góralskimi dorożkami, a zimą saniami.
  • Należy wziąć po uwagę fakt, iż w sezonie turystycznym szlaki Doliny Kościeliskiej są bardzo zatłoczone.

Dolina Kościeliska była natchnieniem dla niejednego poety, niejednego pewnie jeszcze zachwyci. Kto tam nie był, musi przekonać się o jej pięknie na własne oczy. Komu nigdy nie będzie dane tam być, pozostaje słodka liryka – Asnyk z pewnością się nie mylił.

Oto tatrzańska sielanka
Łagodną wabi ponętą (…)
Przez skał rozdartych podwoje
Świerk zwiesza konary swoje,
I słońca blask się przeciska…
To Kościeliska!

fragm. wiersza Kościeliska, A. Asnyk

2 Comments | Dodaj komentarz

Turysta · 10 lipca 2013

Dodalibyście jakieś mapki ze szlakami które omawiacie :/

admin · 11 lipca 2013

Dodaliśmy, ale nas zaczęli ścigać za prawa autorskie, a na kupno nas nie stać ;)

Name

Email

Website