Logo Tatrzańskiego Parku NarodowegoTatry zajmują powierzchnię 785 kilometrów kwadratowych, w większości na terenie Słowacji. Jedynie nieco powyżej 22 procent tych pięknych gór znajduje się w Polsce. Wysokogórska roślinność, zagrożone wyginięciem gatunki zwierząt i warte utrwalenia krajobrazy znajdują się stale w niebezpieczeństwie, wynikającym z działalności człowieka. Tatry są chronione dzięki funkcjonowaniu naszego Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz jego słowackiego odpowiednika.

Historia powstania Parku

Tatrzański Park Narodowy

Tatrzański Park Narodowy (fot. Jerzy Opioła, Wikipedia)

Pierwsze głosy o konieczności ochrony Tatr poprzez utworzenie parku narodowego zaczęły się podnosić z końcem XIX wieku, kiedy na skutek rabunkowej wycinki drzew, prowadzonej przez pruskiego barona Magnusa Pelza, zaczęły pojawiać się groźne powodzie. Spustoszenia spowodowały, że nad tatrzańskimi lasami zawisła groźba licytacji. Wtedy z inicjatywy Towarzystwa Tatrzańskiego powstało Towarzystwo Ochrony Tatr Polskich, którego celem było zbieranie pieniędzy na wykup licytowanych gruntów, aby nie pozostawały w obcych rękach. W efekcie licytowane dobra zakopiańskie wykupił hrabia Władysław Zamoyski. Warto wiedzieć, że ziemiami tymi zarządzał Wincenty Szymborski, ojciec Wisławy Szymborskiej, która przyszła tam właśnie na świat.

Powstanie wolnej Rzeczpospolitej zaowocowało pierwszymi projektami zorganizowania parku po obu stronach granicy. Państwo nabyło w tym celu dobra rodu Uznańskich, do których dołączono obszar należący do Fundacji Kórnickiej, założonej przez hrabiego Zamoyskiego, w celu stworzenia parku. Pomimo ambitnych planów i zaangażowania wielu osób, Park Tatrzański udało się stworzyć po zakończeniu II wojny światowej, na terenach należących do państwowych lasów. Tatrzański Park Narodowy powstał dopiero w 1954 roku. Tatry były wtedy w opłakanym stanie. Wszędzie straszyły zdewastowane lasy, a dzikiej zwierzyny było jak na lekarstwo.

Ochrona tatrzańskiej przyrody

Istnienie Tatrzańskiego Parku Narodowego pozwoliło na zachowanie wielu zagrożonych gatunków, które dzięki możliwości swobodnej wędrówki po obu stronach granicy mogły powiększać swą populację. Niedźwiedzie brunatne, kozice, świstaki, łasice, żbiki, rysie czy orły przednie nie miałyby inaczej żadnej szansy na przetrwanie. Dzięki ochronie udało się utrzymać bioróżnorodność tatrzańskiej przyrody i zachować do naszych czasów niektóre rośliny, występujące jedynie w tym regionie. Ze względu na unikatową faunę i florę oraz ogromne znaczenie dla zachowania środowiska naturalnego, oba tatrzańskie parki zostały wpisane na listę Rezerwatów Biosfery UNESCO.

Kozice górskie w TPN

Kozice górskie (fot. Andrzej Makarczuk, WikiMedia)

Świstak w Tatrach

Świstak w Tatrach (fot. Bohus1, WikiMedia)

Tereny Tatrzańskiego Parku Narodowego są największą atrakcją turystyczną Zakopanego. Wielu turystów wybiera się do górskiej stolicy Polski w poszukiwaniu piękna, harmonii i natury. Współpraca nie jest łatwa. Przyrodnicy podnoszą stale konieczność ochrony Tatr, a mieszkańcy chcieliby widzieć coraz to nowe inwestycje, powiększające turystyczną atrakcyjność tych terenów. Naukowcy podkreślają, że niekontrolowany rozwój ruchu turystycznego jest działaniem samobójczym. Mało kto będzie chciał przyjeżdżać w Tatry, jeśli góry te stracą swoje naturalne walory przyrodnicze i krajobrazowe. Jeśli chcemy zarabiać na górach, to przede wszystkim powinniśmy je chronić. Sztucznie naśnieżane nartostrady, wpuszczenie rowerów na szlaki i inne pomysły na zarabianie na turystyce mogą dość szybko obrócić się przeciwko inwestorom.

Ludzie żyjący z turystów często argumentują konieczność znoszenia ograniczeń przykładami z innych krajów. Porównywanie Alp z Tatrami jest niedorzecznością. Długość łuku alpejskiego wynosi ponad 1200 kilometrów, a szerokość sięga 250 kilometrów. Nie da się przyrównywać turystycznych pomysłów szwajcarskich, austriackich, francuskich czy niemieckich do możliwości, jakie oferuje 175 kilometrów kwadratowych polskich Tatr.

Turystyka na terenie Parku

Górna grań Tatr

Górna grań Tatr (fot. własna)

Wejście na teren TPN jest płatne a pieniądze pozyskane w ten sposób przeznaczane są na tworzenie infrastruktury turystycznej i ochronę przyrody. 15 procent wpływów służy wsparciu Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Na szlakach turystycznych, biegnących po terenach Tatrzańskiego Parku Narodowego, można poruszać się tylko pieszo. Turystyka rowerowa jest możliwa jedynie na kilku, krótkich fragmentach tras. Tereny dla rowerzystów to głównie okolice Tatr, gdzie szlaki umożliwiają jazdę na rowerze. Najlepszym przykładem są etapy Tour de Polonge, które odbywają się w ty, rejonie. Dla rowerów w Tatrach otwarte są:

  • Ścieżka pod Reglami, od Wielkiej Krokwi w Zakopanem do wylotu Doliny Chochołowskiej,
  • Droga przez Dolinę Chochołowską, od Siwej Polany do schroniska,
  • Droga z Kuźnic na Polanę Kalatówki,
  • Droga z Doliny Suchej Wody do schroniska Murowaniec,

Turyści zmotoryzowani mogą skorzystać z parkingów, które znajdują się w pobliżu parku. Samochodem można dojechać do Doliny Kościeliskiej, Doliny Małej Łąki, Jaszczurówki, Doliny Filipki, na Wierch Poroniec i na Łysą Polanę. Na terenie TPN, za wyjątkiem Doliny Chochołowskiej, obowiązuje zakaz wprowadzania psów.

Dla turystów pieszych na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego przygotowano blisko 300 km szlaków turystycznych. Dostępna jest większość dolin i szczytów położonych w Tatrach. Największe zagęszczenie szlaków występuje w rejonie Doliny Pięciu Stawów i Gąsienicowej, są to też jedne z trudniejszych szlaków w tym najtrudniejszy Orla Perć. Naprawa szlaków, ich rozbudowa czy tworzenie nowych leży w gestii TPN-u.

[Głosów:58    Średnia:2.9/5]