Zamek w NiedzicyZamek w Niedzicy zwany również zamkiem Dunajec jest średniowieczną warownią położonym nad Zbiornikiem Czorsztyńskim. To obszar Spisza, historycznego regionu rozciągającego się na dzisiejszych terenach Polski i Słowacji. Zamek został wzniesiony na początku XIV wieku a jego fundatorem był Kokosza Berzewiczy. Właściciel zamku był również posiadaczem dóbr wchodzących w skład Zamagurza (etnograficznie to Pogórze i Pieniny Spiskie). Obecnie zamek jest atrakcją turystyczną dostępną do zwiedzania.

Atrakcja dla turystów

Zamek jest niewątpliwie jedną z największych i najciekawszych atrakcji na terenie województwa małopolskiego. Zamek podzielony jest na trzy części dolną, średnią i górną. W zamku dolnym, w większości niedostępnym do zwiedzania, mieści się hotel oraz część użytkowana przez Stowarzyszenie Historyków Sztuki. Tutaj mieści się też kawiarnia oraz restauracja w dawnej sali balowej. Wnętrza zamku środkowego i górnego zaadaptowano na muzeum, gdzie można obejrzeć ekspozycje związaną z historią zamku oraz wyposażeniem właścicieli. Z tarasów zamkowych rozciąga się widok na Pieniny, zaporę na jeziorze Czorsztyńskim oraz ruiny zamku w Czorsztynie. Przy dobrej pogodzie można nawet zobaczyć szczyty Tatr.

Sala tortur w Niedzicy

Sala tortur (fot. Walrom, WikiMedia)

Komnaty zamkowe w Niedzicy

Komnaty zamkowe (fot. Walrom, WikiMedia)

W muzeum, które rozpoczęło działalność w 1963 roku, możemy obejrzeć eksponaty zgromadzone w różnych pokojach zamkowych. Jest więzienie z izbą tortur, sypialnia i izby żupana spiskiego oraz komnaty rodziny Salamonów – ostatnich właścicieli zamku. W salach historycznych znalazły się zabytki z prowadzonych tutaj prac archeologicznych, znajdziemy stare fotografie, herby właścicieli.

Komnaty zamkowe w Niedzicy

Komnaty zamkowe (fot. Walrom, WikiMedia)

Dziedziniec zamku w Niedzicy

Dziedziniec zamku (fot. Katarynka, WikiMedia)

W pobliżu zamku mieszczą się się jeszcze trzy obiekty, które dostępne są do zwiedzania. Spichlerz, gdzie można obejrzeć izbę ze starym wyposażeniem, narzędzia i narzędzia rolnicze oraz kolekcję obrazów. Zwiedzanie spichlerza jest dodatkowo płatne. W wozowni można obejrzeć kilkanaście zabytkowych pojazdów konnych, sanki oraz akcesoria podróżne. Ostatnim obiektem jest leśniczówka, gdzie obecnie mieści się karczma.

Na zamku Dunajec, z uwagi na interesującą architekturę, kręcono wiele produkcji kinowych czy telewizyjnych. Zamek stał się tłem dla takich filmów jak „Wakacje z duchami”, „Zemsta” czy „Mazepa”. Tutaj też kręcono zdjęcia do części odcinków serialu „Janosik”. Jedną z ciekawostek jest znalezienie na terenie zamku kipu, które jest starodawną formą zapisu inków w postaci węzełków.

Zwiedzanie zamku

Zwiedzanie zamku i wozowni trwa około 1,5h a spichlerza 20 min. Muzeum czynne jest

  • od 1 maja do 30 września w godzinach 9:00 – 19:00,
  • od 1 października do 30 kwietnia w godzinach 9:00 – 16:00, (brak możliwości zwiedzania spichlerza),

Ceny biletów:

  • 12 zł normalny,
  • 9 zł ulgowy,
  • 4 zł zwiedzanie spichlerza.

Nawigacja GPS:

  • format D – N 49.434926°, E 20.31339°

Historia zamku

Zamek w Niedzicy powstał z inicjatywy węgierskiego króla, który chciał stworzyć przeciwwagę dla polskiej warowni Wronin, położonej na przeciwnym brzegu Dunajca. Pierwsze informacje na temat murowanego zamku (łac. novum castrum de Dunajecz) pochodzą z 1330 roku jako własność palatyna Drugetha, który mówi o nim w testamencie. Jednak właśnie stwierdzenie „nowy” sugeruje istnienie w tym miejscu grodu drewnianego, którego właścicielem był Kokosz Berzewiczy. Do roku 1470 zamek był rozbudowywany zarówno przez Wilhelma Drugetha jak i później (od 1342 roku) ród Berzewiczów tyle, że z linii Schwarców. W tym okresie powstawał zamek górny.

W 1470 roku zamek stał się własnością żupana spiskiego Emeryka Zapolya, wnuk jego brata Jan Zápolya został w 1526 roku królem węgierskim. W walce o tron pomógł mu Hieronim Łaski, który za te zasługi otrzymał od króla Kieżmark, Gelnicę oraz Niedzicę. Zamek był własnością magnatów polskich do roku 1589, kiedy został sprzedany Jerzemu Horvatowi. Dzięki jego działalności zamek przybrał postać renesansowej rezydencji, której większość zachowała się do dziś. Główne prace miały miejsce w 1601 roku, zamek zyskał nową bramę wjazdową, arkadowy dziedziniec, komnaty wyposażono w meble i obrazy. To czas kiedy powstał zamek średni.

W latach 1670 – 1776 zamkiem władał ród Giovanellich, nie przeprowadzali oni na zamku większych zmian, jedynie przebudowali kaplicę. W tym okresie toczyła się też na Węgrzech walka o niepodległość co sprawiło, że zamek pod koniec XVIII wieku przypominał ruinę.

W 1817 roku zamek wrócił pod władanie rodziny Horvathów, jednak wymagał on gruntownej odbudowy. Ogromnym nakładem pracy i pieniędzy zamek odzyskał swoją dawny blask. Czasy XIX wiecznej świetności zamku przerwał pożar, który strawił większość mieszkalnych części dolnego zamku. Jego odbudową zajęli się nowi właściciele z węgierskiego rodu Salamonów. Prace zakończono w 1861 roku, jednak tylko na zamku dolnym i średnim, zamek górny dalej popadał w ruinę. Ostatni właściciele wyprowadzili się z Niedzicy w 1943 roku, a w 1945 roku dobra zamku zostały zdewastowane i rozgrabione przez Armię Czerwoną.

W 1949 roku opiekę nad zamkiem przejęło Ministerstwo Kultury i Sztuki a w 1950 roku został on oddany w wieczyste użytkowanie Stowarzyszeniu Historyków Sztuki. Od tego czasu prowadzone są na zamku prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne.

[Głosów:9    Średnia:2.7/5]
  •  
  •  
  •  
  •  
  •