{"id":976,"date":"2012-03-03T18:09:48","date_gmt":"2012-03-03T17:09:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.myzakopane.pl\/?p=976"},"modified":"2024-11-18T00:38:52","modified_gmt":"2024-11-17T23:38:52","slug":"styl-zakopianski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.myzakopane.pl\/index.php\/styl-zakopianski\/","title":{"rendered":"Styl Zakopia\u0144ski – architektura w Zakopanem"},"content":{"rendered":"

\"StylJednym z element\u00f3w, kt\u00f3re przyci\u0105gaj\u0105 turyst\u00f3w do Zakopanego, jest styl zakopia\u0144ski<\/strong> – element architektury jaki wyst\u0119puje w tym mie\u015bcie. Oczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 z powod\u00f3w dla jego zaistnienia wynika\u00a0 z uwarunkowa\u0144 geograficznych, sko\u015bnie dachy s\u0105 obowi\u0105zkowym elementem ka\u017cdego domu z powodu ostrych, obfituj\u0105cych w opady \u015bniegu zim. Jednak poza tym charakterystycznym sposobem budowy dach\u00f3w powsta\u0142a te\u017c, okre\u015blona przez Stanis\u0142awa Witkiewicza, architektura w stylu zakopia\u0144skim<\/strong>.<\/p>\n

Charakterystyka stylu zakopia\u0144skiego<\/h3>\n

Zdefiniowany w latach 90. XIX wieku, w cyklu artyku\u0142\u00f3w zamieszczonych w \u201eKurierze Warszawskim\u201d w 1891 roku. Opiera\u0142 si\u0119 na elementach kultury g\u00f3ralskiej<\/strong>, kt\u00f3ra uznawana by\u0142a przez Witkiewicza za rdzennie Polsk\u0105. Styl Zakopia\u0144ski obejmowa\u0142 nie tylko budow\u0119 dom\u00f3w, ale te\u017c wn\u0119trza dom\u00f3w i ko\u015bcio\u0142\u00f3w<\/strong>, elementy wyposa\u017cenia, ubiory czy instrumenty muzyczne. Te ostatnie towarzysz\u0105 regionalnym kapel\u0105 g\u00f3ralskim, kt\u00f3ra cz\u0119sto przygrywaj\u0105 go\u015bciom w restauracjach. Wieczorki z muzyk\u0105 na \u017cywo s\u0105 jedn\u0105 z ciekawszych atrakcji dla turyst\u00f3w.<\/p>\n

\"kaplica<\/a>

Kaplica na Jaszur\u00f3wce (fot. Jakub Ga\u0142ka, WikiMedia)<\/p><\/div>\n

G\u0142\u00f3wne elementy, kt\u00f3rymi cechuje si\u0119 styl zakopia\u0144ski to wysokie kamienne podmur\u00f3wki<\/strong>, stosowanie do budowy p\u0142az\u00f3w uk\u0142adanych na zr\u0105b. To te charakterystyczne pnie drzew ci\u0119te na p\u00f3\u0142, kt\u00f3re tworz\u0105 uk\u0142ad \u015bcian dom\u00f3w g\u00f3ralskich. Budynki s\u0105 cz\u0119sto dekorowane rytymi w drewnie zdobieniami<\/strong>, liczne skosy, uskoki urozmaicaj\u0105 bry\u0142\u0119 budynku. Dachy kryte gontem z wysokimi i ozdobnymi kominami.<\/p>\n

Ozdobne tarasy i werandy<\/strong> umieszczone od strony ogrodu. Inne drewniane zdobienia dachu, okien i drzwi nadaj\u0105ce chatom g\u00f3ralskim niezapomnianego uroku. Nowy styl architektoniczny wprowadzony przez Witkiewicza nie tylko zyska\u0142 sobie du\u017ce uznanie w\u015br\u00f3d \u00f3wczesnej klasy inteligenckiej, ale nawet uznany zosta\u0142 za styl narodowy, a propagowanie go sta\u0142o si\u0119 niemal\u017ce patriotycznym obowi\u0105zkiem.<\/p>\n

Willa Koliba<\/h3>\n
\"Willa<\/a>

Willa Koliba w Zakopanem (fot. w\u0142asna)<\/p><\/div>\n

Pierwszy budynek w stylu Zakopia\u0144skim zaprojektowany przez Witkiewicza powsta\u0142 w 1893 roku dla Zygmunta Gnatowskiego. By\u0142a to Willa Koliba<\/strong>, w gwarze g\u00f3ralskiej oznacza sza\u0142as pasterski, rozbudowana w 1901 roku zmieni\u0142a pierwotny zamys\u0142 Witkiewicza.<\/p>\n

W czasie wojny mie\u015bci\u0142a si\u0119 siedziba Hitlerjugend<\/strong> i przetrwa\u0142a ten okres bez zniszcze\u0144. Obecnie mie\u015bci si\u0119 tam Muzeum Stylu Zakopia\u0144skiego, kt\u00f3re jest cz\u0119\u015bci\u0105 Muzeum Tatrza\u0144skiego<\/a>. Wn\u0119trza aran\u017cowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Hasior<\/strong>. Willa mie\u015bci si\u0119 na ulicy Ko\u015bcieliskiej 18, mo\u017cna j\u0105 zwiedza\u0107 od \u015brody do niedzieli w godz. 9 \u2013 17 (niedziela 9 \u2013 15).<\/p>\n

Inne znane obiekty projektowane w stylu zakopia\u0144skim<\/p>\n